تبلیغات
دکتر سید مهدی مصطفوی - سوال 74 آزمون کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث سال 95

سوال 74 آزمون کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث سال 95

 سوال هفتاد و چهارم آزمون کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث سال 95 

* این سوال مربوط به مبحث تفسیر است:

74- از نظر علامه طباطبایی (ره)، منظور از "اُمَّة" در آیه ی مبارک: :«انّ هذه امتکم امة واحدة وأنا ربکم فاعبدون» (الأنبیاء 92) چیست؟

1) نوع انسان

2) آیین آسمانی

3) مکلفین از جنس و انس

4) هر جماعت انسانی که مقصد واحدی داشته باشند

پاسخ به سوال در ادامه ی مطلب

ترجمه ی آیه

این است آئین شما، آئینى واحد و من پروردگار شمایم پس تنها مرا بپرستید

تفسیر آیه

كلمه ی (امة) به معناى جماعتى است كه مقصد واحدى آنها را جمع كرده باشد. خطاب در آیه شریفه به طورى كه سیاق به آن گواهى مى دهد خطابى است عمومى، كه تمامى افراد مكلف بشر را در بر مى گیرد. و مراد از امت در اینجا نوع انسان است، كه معلوم است نوع براى خود وحدتى دارد، و همه انسانها در آن نوع واحدند، و اگر اسم اشاره (هذه) را مونث آورده به مناسبت تانیث خبر (ان) است كه همان كلمه (امت) مى باشد.

و معناى آیه این است كه : این نوع انسانى، امت شما بشر است، و این هم واحد است، (همه در انسانیت یكى هستند)، پس امت واحده اى هستید و من - اللّه واحد تعالى - پروردگار شما هستم، زیرا مالك و مدبر شمایم، پس تنها مرا بپرستید، و نه دیگران را. و در جمله (امة واحدة) اشاره به دلیل خطاب (فاعبدون) نموده، براى اینكه نوع انسانى وقتى نوعى واحد، و امتى واحده و داراى هدف و مقصدى واحد باشد و آن هدف هم عبارت باشد از سعادت حیات انسانى، دیگر ممكن نیست غیر ربى واحد ارباب دیگرى داشته باشد، چون ربوبیت و الوهیت منصب تشریفى و قراردادى نیست، تا انسان به اختیار خود هر كه را و هر چه را خواست براى خود رب قرار دهد، بلكه ربوبیت و الوهیت به معناى مبدئیت تكوین و تدبیر است، و چون همه انسانها از اولین و آخرینشان یك نوع و یك موجودند، و نظامى هم كه به منظور تدبیر امورش در او جریان دارد نظامى است واحد و متصل و مربوط كه بعضى اجزاء را به بعضى دیگر متصل مى سازد، قهرا این نوع واحد و نظام واحد را جز مالک و مدبرى واحد به وجود نیاورده است، و دیگر معنا ندارد كه انسانها در امر ربوبیت با هم اختلاف كنند، و هر یك براى خود ربى اتخاذ كند غیر رب آن دیگرى، و یا در عبادت راهى برود غیر آن راهى كه دیگرى سلوك مى كند. پس انسان نوع واحد است و لازم است ربى واحد اتخاذ كند، و او ربى باشد كه حقیقت ربوبیت را واجد باشد، و او خداى عز اسمه است.

بعضى گفته اند: مراد از امت، دین است، و اشاره به كلمه (هذه) به دین اسلام است كه دین همه انبیا بوده. و مراد از اینكه فرمود (امت واحده اى ) است این است كه اجتماع انبیا و بلكه اجماعشان بر آن است. و معناى آیه این است كه : ملت اسلام ملت شما است، كه واجب است حدود آن را حفظ كنید، وملتى است كه همه انبیاء (علیهم السلام) بر آن اتفاق دارند. لیكن این معناى بعیدى است، زیرا استعمال امت در دین به فرضى كه جایز باشد، به نحو مجاز جایز است كه بدون قرینه نمى شود مرتكب آن شد. علاوه بر این، با اینكه معناى حقیقى كلمه معناى روبراهى است، و سایر كلمات قرآنى از قبیل (و ما كان الناس الا امة واحدة فاختلفوا)، آن را تأیید مى كند - چون به طورى كه مى بینید این آیه اجمال آیه فوق و آیه بعدى اش را متضمن است - دیگر نه اجبارى داریم و نه احتیاجى به اینكه مرتكب مجاز شویم، از این هم كه بگذریم تعبیر در جمله (و انا ربكم) به (رب) و نه به (اله) بدون وجه مى ماند، زیرا اگر امت به معناى دین بود ممكن بود بفرماید: (و انا الهكم ) به خلاف اینكه امت را به معناى جماعت بگیریم كه در این صورت آوردن كلمه (رب) به خاطر نكته اى خواهد بود و بنا بر آن معناى آیه این مى شود كه : شما افراد بشر نوع واحدى هستید و من مالك و مدبر امور شمایم، پس مرا بپرستید تا مرا معبود خود گرفته باشید. در این آیه وجوه بسیارى دیگر آورده اند كه چون همگى از سیاق آیه دور بود، از نقلش خوددارى كردیم! اگر شما بخواهید بدانها وقوف یابید مى توانید به كتب تفسیرى مفصل مراجعه كنید.




موضوع: تفسیر قرآن مجید، برچسب ها: تفسیر، نمونه سوالات، کارشناسی ارشد، علوم قرآن و حدیث، علامه طباطبایی، سوره انبیا، دانلود،
ادامه مطلب
[ دوشنبه 15 شهریور 1395 ] [ 07:44 ق.ظ ] [ سید مهدی مصطفوی ]